ديد کلی

ذرات تشکيل دهنده اين سنگها در اثر تخريب سنگهای مناطق قاره‌ای بوجود آمده‌اند و توسط رودخانه‌ها به درون حوضه رسوبی حمل شده و رسوب کرده‌اند. اين سنگها را بر اساس اندازه ذرات تشکيل دهنده آنها به سه دسته سنگهای دانه ريز يا گل سنگها ، دانه متوسط يا ماسه سنگها و دانه درشت يا کنگرومراها و برشهای رسوبی تقسيم می‌کنند .

سنگهای آواری دانه ريز يا گل سنگها :

• اندازه ذرات تشکيل دهنده اين دسته از سنگهای رسوبی کمتر از ماسه و در حد سيلت و رس ( ريزتر از 0.0625 ميليمتر) است. بطور کلی اين دسته از سنگهای رسوبی بر اساس اندازه ذرات و قابليت تورق آنها نامگذاری می‌شوند. قابليت تورق يکی از خصوصيات محيط رسوبی است که نشاندهنده عدم فعاليتهای موجودات زنده کف‌زی در هنگام رسوبگذاری می‌باشد. زيرا اگر موجودات زنده دارای فعاليت باشند باعث به هم ريختگی طبقات می‌گردند .
• چنانچه بيش از 3/2 ذرات تشکيل دهنده سنگ در اندازه سيليت باشد در صورت نبودن تورق ، سنگ را سيلتستون (Siltstone) ناميده و در صورت وجود تورق ، شيل سيلتی (silt - shale) می‌نامند. اگر ذرات سيلت بيشتر از 3/1 ولی کمتر از 3/2 ذرات تشکيل دهنده سنگ را درست کند و بقيه ذرات در انداره رس باشد، در صورت نبود تورق سنگ را گل سنگ (mudstone) و در صورت وجود تورق آنرا شيل گل(mud - shale)  می‌نامند .
• اگر مقدار سيليت در سنگ کمتر از 3/1 ذرات تشکيل دهنده سنگ و بيشتر از رس باشد، در صورت دارا بودن تورق ، سنگ را شيل رسی (cldy-shale) ناميده و در صورت نبود تورق آنرا رس سنگ (clay stone) می‌نامند. بطور کلی واژه گل سنگ زمانی بکار برده می‌شود که ميزان رس و سيليت در سنگ تقريبا به يک اندازه باشد. همچنين گل سنگ واژه عمومی است که در هنگام طبقه‌بندی سنگهای آواری دانه ريز برای تمامی سنگهايی که اندازه آنها ريزتر از ماسه باشد نيز بکار برده می‌شود .

سنگهای آواری دانه متوسط يا ماسه سنگها :

اندازه ذرات تشکيل دهنده اين دسته از سنگهای رسوبی در حد ماسه (بين 0.0625 تا 2 ميليمتر) بوده و بدين جهت آنها را ماسه سنگ می‌نامند. ماسه سنگها به دو دليل توصيفی و يا ژنتيکی نامگذاری می‌شوند. نامگذاری توصيفی بر اساس کانيهای تشکيل دهنده و بافت سنگ می‌باشد. ولی تقسيم‌بندی ژنتيکی بر اساس محيط رسوبی ، که سنگ در آن تشکيل شده استT  می‌باشد .

چون طبقه‌بندی ماسه سنگها بيشتر بر اساس کانيهای تشکيل دهنده سنگ است. فراوانی کانيهای موجود در سنگ به سه عامل فراوانی ، پايداری مکانيکی و ثبات شيميايی بستگی دارد .

فراوانی(availbility)  :

بدين معنی است که کانيهای تشکيل دهنده سنگ بايد به حد کافی در منشا وجود داشته باشد. نامگذاری و تقسيم‌بندی سنگ بر اساس فراوانی کانيها و ذرات تشکيل دهنده سنگ می‌باشد .

پايداری مکانيکی :

عبارت از مقاومت سنگها در برابر هوازدگی است. برای اين منظور باد کانيها فاقد رخ بوده و از سختی زيادی برخوردار باشند. زيرا در مدت تخريب طولانی ذراتی که نرم بوده و دارای رخ باشند از بين می‌روند. بنابراين بايد ذرات تشکيل دهنده سنگ از پايداری مکانيکی زيادی برخوردار باشند تا از بين نروند .